Krzyże i kapliczki w Zazdrości (Orzesze)

Kontynuacja poprzedniego postu -tym razem dzielnica Zazdrość.
Zazdrość (niem. Zasdrose)  jest dzielnicą Orzesza  położoną na jego zachodnim krańcu.Powstanie Zazdrości jest związane z edyktem króla pruskiego Fryderyka o kolonizacji Śląska (1773) – założona została przez właściciela Zawady von Kalkreutha. Podczas plebiscytu w 1921 222 osoby głosowały za Polską, a 50 za Niemcami.Zabudowa wioski zachowała  do dziś układ typowej " ulicówki".Jadąc skuterkiem na południe starą górniczą szosą , która na tym odcinku nazywa się ulicą Żorską ,spotykamy najstarsze obiekty Zazdrości.Ale nie one są tematem postu, tylko kapliczki

                                             budynek starej szkoły z lat 1910-1920
Głowa kręci mi się wokoło szyi , na liczniku skutera  tylko 20 km godz. , 

ale za to , mam nadzieję ,nie przeoczyłyśmy zbyt wielu krzyży i kapliczek

 stojących wzdłuż ulicy, z których większość pochodzi z ubiegłego stulecia.

W drugiej połowie XIX wieku kamienne krzyże zaczęły się zmieniać.

Pojawiły się wyższe i smuklejsze cokoły a figury świętych najczęściej 

zaczęto umieszczać w niszach.

Bogatsze krzyże przyozdabiano w postaci świętych aż z trzech stron, 

a skromniejsze zdobione jedynie rzeźbą Matki Boskiej z przodu. 

Właśnie  taki  "bogaty"krzyż zobaczymy, za chwilę.

Kilka słów o jego wykonawcy.

Na przełomie XIX i XX wieku rozwinął swą działalność 

warsztat kamieniarski K.Pokornego z Katowic, który to wprowadził 

do swych dzieł formy neogotyckie, zastosował trójkątne daszki 

nad cokołami, ich pola wypełnił symboliką religijną lub

ornamentem religijnym. Pochodzący z 1897 r. krzyż , dzieło Pokornego 

znajdujemy obok posesji z numerem 98.Zachowana została oryginalna płyta 

fundacyjna z inskrypcją w języku polskim. Fundatorami są małżonkowie  Rzyczniok.

W niszach kolumny umieszczono figury Matki Boskiej i świętych-Jana i Marii Magdaleny.

Figura Chrystusa naturalnych rozmiarów.

Jednym słowem krzyż na bogato.Jedziemy dalej.Tuż przy chodniku  obok posesji  121 a Kolumna Św.Trójcy z 1920 r.Fundatorami kolejne małżeństwo , tym razem państwo Dlutzik.

Rzeźba przedstawia Boga Ojca z berłem, Syna Bożego  

z Krzyżem i Ducha Św.ponad nimi,na tle skały.Stopy świętych oparte są na kuli ziemskiej

Kilka domów dalej, niewielka ceglana kapliczka Najświętszego Serca Jezusowego z roku 1933.

zaglądamy do wnętrza przez okienko, bo niestety drzwi zamknięte,
zdjęcie kiepskie, bo przez szybę odbijały się słoneczne promienie.We wnętrzu wizerunki Matki Boskiej i Chrystusa Zmartwychwstałego.

Nad drzwiami krzyż wyrobiony w cegle, dach kryty blachą z niewielką wieżyczką zwieńczoną krzyżykiem, okna i drzwi zakończone półkoliście.

Przy skrzyżowaniu z ul.Przyjaźni kamienny krzyż  tzw  "Boża Męka" wykonany w 1883 r.w pracowni M.F.Botora  (1854-1926 ), który posiadał w Orzeszu kamieniołom, później w Rybniku.Był on znany w środowisku kamieniarzy, pozostawił w regionie zespół rzeźb.Jego Boże Męki z pierwszego okresu działalności są  inspirowane ludową rzeźbą.Przysadziste, sztywno ujęte , jakby zastygły w pozie skupienia, o twarzach pozbawionych szablonowej piękności .

Szaty równiutko poukładane w fałdy.Jego późniejsze prace ponoć zatraciły tę nutę ludowości na rzecz banalnej rzemieślniczej poprawności.Jak to  mówią "bite od sztancy"

Z  figurą Matki Boskiej Bolesnej i płaskorzeźbą Chrystusa na krzyżu.

na płotku napis " Któryś za nas cierpiał rany",

z boku F.M.Botor Orzesche

W przewodniku czytamy, że na skraju lasu , przy ul.Przyjaźni znajduje się mogiła wojenna nieznanego żołnierza niemieckiego z okresu II wojny światowej,

chcemy  ją zobaczyć, ale bez skutku.Za to na końcu ulicy, tuż przy wjeździe na ul.Centralną, popularnie zwaną "Ustronianką"  taki oto krzyż z 1997 r.

 I to by było na tyle, być może, gdzieś jeszcze  w Zazdrości czeka na nas stary krzyż, musimy poszperać w starych przewodnikach.

zdjęcia Gabriela i wnuczka Pola.